Σάββατο, 9 Ιανουαρίου 2010

Ευγνωμοσύνη και Αχαριστία

Αρχικά ήθελα να αναρτήσω ένα σχόλιο στο άρθρο του Delta για το μάθημα ευγνωμοσύνης αλλά επειδή ήταν λίγο μεγάλο σκέφτηκαν να το αναρτήσω σαν άρθρο.

Ήταν ένας τύπος που κάθε πρωί έδινε στο ζητιάνο της γειτονιάς του από ένα ευρώ. Αυτό γινόταν για κανένα τρίμηνο. Στη συνέχεια συνέχιζε κάθε πρωί να τον χαρτζιλικώνει, αλλά πλέον του έδινε 50 λεπτά. Μετά από κανένα χρόνο μειώθηκε το ποσό σε 20 λεπτά και στο τέλος σταμάτησε να του δίνει λεφτά.

Κάποια μέρα τον σταμάτησε ο ζητιάνος και τον ρώτησε γιατί δεν του δίνει πια λεφτά. Οπότε ο τύπος του είπε:

Στην αρχή ήμουν ελεύθερος, οπότε σου έδινα ένα ευρώ. Μετά παντρεύτηκα, ξέρεις, γυναίκα, έξοδα... οπότε σου έδινα 50 λεπτά. Μετά έκανα ένα παιδί, ξέρεις, πάμπερς, γάλατα... οπότε σου έδινα είκοσι λεπτά. Μετά έκανα και δεύτερο παιδί, αυξήθηκαν τα έξοδα, οπότε σταμάτησα να σου δίνω λεφτά.

Και ο ζητιάνος έξαλλος: - Καλά, ρε δεν ντρέπεσαι, κάνεις παιδιά με τα λεφτά μου;

Η μόρφωση καί καλλιέργεια, η οικονομική κατάσταση, η κοινωνική θέση καί καταξίωση, καί οποιαδήποτε άλλα δεδομένα ενός ανθρώπου, δεν έχουν τόσο αποφασιστική σημασία, όταν πρόκειται να κριθεί η συνολική εικόνα του αυθεντικού και γνήσιου προσώπου του, δηλαδή της ηθικής προσωπικότητάς του.

Όσα άλλα προσόντα και αν διαθέτει κανείς, όπως π.χ. ευφυΐα, ευγλωττία, ευπρέπεια και εν γένει τρόπους καλής συμπεριφοράς, δεν μπορεί να εκφράσει με τόση πληρότητα και ακαριαία το πραγματικό βάθος του, όσο με την ευγνωμοσύνη ή τήν αχαριστία.

Ετυμολογικά η λέξη «ευ−γνωμοσύνη» δηλαδή το μορφώσεις «καλή γνώμη» για κάποιον, σημαίνει ότι τον «ζύγισες» σταθερά και προσεκτικά, ώστε ο κίνδυνος άδικης και λανθασμένης εκτιμήσεως να είναι όσο γίνεται πιο μικρός.

Είναι προφανές ότι μία νηφάλια και προσεκτική κρίση μας για τον άλλο, συνήθως δεν είναι αποτέλεσμα ή συμπέρασμα συλλογισμών, μετρήσεων ή υπολογισμών. Πρόκειται περισσότερο για μια διαισθητική «βυθομέτρηση» της συνειδήσεως που, σιωπηλά και αυθόρμητα, μας εξασφαλίζει μια αδιάσειστη βεβαιότητα για την ηθική αξία ή απαξία του άλλου, από την εν γένει σχέση και επικοινωνία μας μαζί του.

Σ’ αυτό το σημείο θα πρέπει να πούμε ότι και μιας πολύ μικρή λεπτομέρεια μπορεί να μας πείσει για την καλοσύνη του συνανθρώπου μας και την οποία δεν πρέπει να παραβλέπουμε. Και όπως είπε και ο Χριστός ευγνωμοσύνη οφείλουμε ακόμα και όταν μας προσφέρουν απλώς ένα «ποτήριον ψυχρού ύδατος» (Ματθ. 10,42).

Από την άλλη μεριά το σοφό αρχαίο ρητό «τη αχαριστία έπεται η αναισχυντία» σχολιάζει πολύ εύγλωττα την αρνητική δύναμη πού περιέχει η αχαριστία, αφού όταν αυτή προηγηθεί, τα πάντα πια μπορεί κανείς να περιμένει από τον αχάριστο, πού δεν τον σταματά καμιά ντροπή, ούτε η «δημοσία αιδώς».

Πάντως ο λαός λέει κάνε το καλό και ρίξ’ το στο γιαλό. Ο πατέρας μου, μου έλεγε, κάνε το καλό και βοήθα τους ανθρώπους, από τους 100 οι 98 μπορεί να φανούν αχάριστοι αλλά οι 2 που θα είναι ευγνώμονες θα σου το ανταποδώσουν σε τέτοιο βαθμό που θα αποζημιωθείς και για την αχαριστία των 98, και δεν εννοούσε μόνο υλική ανταπόδοση.

9 σχόλια:

Iptamenos Ollandos είπε...

Η ιστορία σου μου θύμισε το παρακάτω τσιτάτο του Γκουρτζίεφ:
Τέτοια είναι η φύση του ανθρώπου:
με το πρώτο δώρο που του κάνεις- σου φιλάει τα πόδια
με το δεύτερο- σου φιλάει το χέρι
με το τρίτο- υποκλίνεται
με το τέταρτο- κουνάει απλώς το κεφάλι του
με το πέμπτο- εξοικειώνεται μαζί σου
με το έκτο- σε προσβάλλει
με το έβδομο- σε τραβάει στα δικαστήρια γιατί δεν του έδωσες αρκετά...


Την καλημέρα μου!

delta είπε...

Καλησπέρα Λάμπρο

Θα ήθελα πολύ σύντομα να δώσω μια άλλη διάσταση του θέματος που θα μπορέσουμε ίσως να την αναπτύξουμε μια άλλη φορά.

Αχαριστία δεν υπάρχει ! Ή τουλάχιστον δε θα έπρεπε να την βιώνουμε.

«Πως τολμάς να μου φέρεσαι έτσι μετά από όσα έχω κάνει για σένα ;» λέει ο ένας σύζυγος στον άλλον. Γιατί έκανε τόσα ; Από αγάπη ; ή επειδή περίμενε τα ανταποδοτικά οφέλη ;

Την αχαριστία λοιπόν την αισθάνονται μόνο εκείνοι που όταν κάνουν ένα καλό υπολογίζουν στην ανταπόδοσή του.

Να είσαι καλά

LAMDA είπε...

Καλη μέρα και καλή χρονιά Ιπτ. Ολλανδέ. Πολύ ωραία ιστορία!

Φίλε Δέλτα σωστά θέτεις ότι από αγάπη πρέπει να βοηθάμε και να μην περιμένουμε ανταλλάγματα. Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι ο άλλος σαν άτομο δεν θα έπρεπε να νιώθει ευγνωμοσύνη σε αυτόν που τον ευεργέτησε. Αν δεν νιώθει τότε είναι αγνωμοσύνη - αχαριστία! Δεν θα πρέπει να πειράζει εμάς (τον ευεργέτη δηλαδή) γιατί υποτίθεται ότι το κάνουμε αλτρουιστικά. Αλλά σίγουρα δεν θα πρέπει να και ο άλλος (ευεργετημένος) να μην αναγνωρίζει την ευεγερσία! Πάντως σίγουρα δεν θα πρέπει να την βιώνουμε την αχαριστία σαν Άνθρωποι.

Την καλησπέρα μου!

IANIS είπε...

Όταν την πρωτακουσα αυτή την ιστορια, που κυκλοφορει σαν ανεκδοτο,
τρελαθηκα στο γελιο!
Και το πιο πιθανο είναι ότι αυτή η ιστορια εχει …παιχτει στο Ελλαντα…γιατι πως να το κανουμε, ολοι οι επαιτες δεν εχουν την ιδια …κουλτουρα!
Το «ουδεις αχαριστοτερος του ευεργετηθεντος» εχει βαση γιατι, αυτου του ειδους την «βοηθεια» δεν σου… την συγχωρει ευκολα ο άλλος. «Βοηθωντας» τον μ’αυτό το τροπο, εχεις στραπατσαρει το εγω του με χειρουργικη ακριβεια….

Αλλα δειτε και την κατωθι ιστορια…

Κάποτε στην Ιαπωνία, ο Δάσκαλος Σεϊσέτσου ήταν ο ηγούμενος του ναού που ήταν πολύ μικρός και δεν χωρούσε των κόσμο που ήθελε ν' ακούσει τον σοφό Δάσκαλο.
Ένας πολύ πλούσιος έμπορας με το όνομα Ουμέντζου αποφάσισε να κάνει δωρεά πεντακόσια χρυσά ριο για να κτιστεί καινούριος ναός.

- Καλώς, εγώ θα τα δεχτώ, είπε ο Σεϊσέτσου.

Ο Ουμέντζου έδωσε στον ηγούμενο το σακί με χρυσό και έμεινε απορημενος αφού είδε την αδιαφορία του Δασκάλου:
με τρία ριο μπορεί κανείς να ζήσει ολόκληρο χρόνο, ενώ εδώ δεν του λένε ούτε ένα "Ευχαριστώ" για 500 ριο!

- Ο σάκος έχει 500 ριο, είπε ο Ουμέντζου.
- Ναι, μου το είπες, απάντησε ο ηγούμενος.
- Ακόμη και για μένα, τα 500 ριο είναι τεράστιο ποσό! είπε ο έμπορας.
- Θέλεις να σ' ευχαριστήσω; ρώτησε ο Σεϊσέτσου.
- Πρέπει να το κάνετε,είπε με ύφος ο Ουμέντζου.
- Γιατί, ρώτησε ο Δάσκαλος με απορία,
το "Ευχαριστώ" πρέπει να το λέει εκείνος που δίνει…

vlaxos είπε...

Καλημέρα και καλή χρονιά!

θα ήθελα να πω ότι μεγάλη ευχαρίστηση είναι όταν κάνουμε το καλό και ο αποδέκτης δεν ξέρει από πού προέρχεται.
Και λέω ευχαρίστηση γιατί τότε πραγματικά βιώνεις την ικανοποίηση της αλτρουιστικής πράξεις χωρίς δεσμεύσεις και προσδοκίες. Το αντίθετο μάλιστα θα συνεπαγόταν απώλεια των δυνάμεων της πνευματικής διάκρισης.
Το χαρακτηριστικό ενός φωτισμένου ανθρώπου έρχεται από την άσκηση της ανιδιοτέλειας και της ευγένειας. Μια ευγενική πράξη είναι η έκφραση του ανώτερου Εαυτού μας. Τι να το κάνεις λοιπόν το ευχαριστώ όταν το Αληθινό Εγώ σε έχει ήδη ευχαριστήσει δείχνοντας σου τον δρόμο προς την Μακαριότητα…

LAMDA είπε...

Eνδιαφέρουσες απόψεις που πραγματικά προσθέτουν στοιχεία και αποσαφινίζουν πράγματα στην συζήτησή μας φίλοι Γιάννη και Βλάχο.

Ωραία η Γιαπωνέζικη ιστορία που πραγματικά δείχνει διαφορά κουλτούρας και συμφωνεί με αυτό που είπε και ο Βλάχος.

Συμφωνώ ότι όταν ευεργετούμε δεν θα πρέπει να περινένουμε κάτι από τον άλλο γιατί θα πρέπει να το κάνουμε με την καρδιά μας που σημαίνει από τον Ανώτερο εαυτό μας, επίσης θα ενεργοποιηθεί ο νόμος της δράσης και αντίδρασης με αυτήν την πράξη μας.

Αλλά αν τύχει να ξέρουμε τον ευεργέτη μας φίλε και δεν νιώσουμε ευγνωμοσύνη για την πράξη αυτή της βοήθειας τότε ο ίδιος νόμος θα ενεργοποιηθεί και πάλι...

Fotis είπε...

Λεβέντες, έχετε πιάσει πολύ δυνατό θέμα!
Πιάνομαι από τη φράση του Ianis: "«βοηθωντας» τον μ’αυτό το τροπο, εχεις στραπατσαρει το εγω του με χειρουργικη ακριβεια…".
Το θέμα της ελεημοσύνης αλλά και της προσφοράς γενικότερα με έχει ταλαιπωρήσει από παιδί. Στην αρχή, όταν συναντούσα ζητιάνο του έδινα κάτι από οίκτο και λύπηση αλλά και επειδή "έτσι έπρεπε" και επειδή μου άρεσε αυτό το περίεργο συναίσθημα ότι κάνω κάτι καλό και συγχρόνως δεν είμαι εγώ στη θέση του, άρα υπερέχω! Κάποια στιγμή διαβάζω μια σκέψη του Δημ. Λιαντίνη, που σκάει σαν χειροβομβίδα στο μυαλό μου:
"Σκέφτηκες ποτέ πόσο ατιμωτική είναι για σένα η στιγμή που ελεείς τον διακονιάρη; Πώς επιτρέπεις και πώς ανέχεσαι την υπεροχή σου απέναντί του; Η ελεημοσύνη σου τον φτύνει καταπρόσωπα".
Ε, αυτό ήταν! Για χρόνια δεν ξανάβαλα το χέρι στην τσέπη, λες και ήταν συνεχώς μπροστά μου ο Λιαντίνης και με αγριοκοίταζε!
Πέρασε καιρός μέχρι να κοιτάξω πιο βαθιά, να δω πιο καθαρά και να ηρεμήσω. Αυτό που νιώθω τώρα είναι πως δεν έχει σημασία η πράξη (ή η μη-πράξη), το δίλημμα "δίνω ή δε δίνω" είναι ψεύτικο.
Αυτό που μετράει είναι το πώς, το τι νιώθω εγώ τη στιγμή που απλώνω το χέρι μου στον ικέτη. Τον κοιτάζω στα μάτια με πραγματική αγάπη; Του δείχνω ότι γνωρίζω πως είμαστε αδέρφια; Τολμάω να τον αγγίξω με συμπόνια ή του πετάω περιφρονητικά ένα κέρμα και αποστρέφω το βλέμμα μου με αηδία;
Προσφέρω αυθόρμητα και με ταπεινότητα; Νιώθω ευγνωμοσύνη που είμαι σε θέση να μοιραστώ κάτι ή το κάνω επιδεικτικά, για να γευτώ τον ανθρώπινο έπαινο και ίσως προσβλέποντας σε μεταθανάτια επιβράβευση;
Φίλε Λάμπρο, συγγνώμη αν ακούγομαι σαν ιεροκήρυκας, αλλά αυτή σου η ανάρτηση με άγγιξε λίγο παραπάνω!
Σ' ευχαριστώ!

IANIS είπε...

Ετσι ειναι καπεταν Φωτη...
Δεν ειναι αυτο που λεμε, αλλα αυτο που ζουμε. Δεν ειναι αυτο που κανουμε, αλλα αυτο που ειμαστε.

Η εμπειρια μου, με εχει δειξει οτι κανενας δεν μπορει να βοηθησει κανεναν, παρ'ολη την θεληση και την αγαπη. Η βοηθεια ερχεται μονο οταν ερθει η ωρα της Θειας Χαρης, ....απο τον Εναν.

LAMDA είπε...

Δεν ακούγεσαι φίλε Φώτη σαςν ιεροκύρηκας. Έτσι είναι όπως τα λες. Φτάνει να μπορέσουμε να στραπατσάρουμε το Εγώ μας και δούμε τον εαυτό μας κατάματα, και καταλάβουμε πόσο ρατσιστές! Σημασία έχει αυτό που ειμαστε όπως λέει και Γιάννης, να το συνειδητοποιήσουμε και να προσπαθήσουμε να αυτοβελτιωθούμε.

Συμφωνώ φίλε Γιάννη, ότι "μονο οταν ερθει η ωρα της Θειας Χαρης, ....απο τον Εναν".

Καλή σας μέρα!

LinkWithin

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...