Τι μπορεί να επιζήσει μετά το θάνατο του σώματος;

Από τα βάθη της ιστορίας και των αιώνων, ακόμη και σήμερα συνεχίζει να ρωτά του άπιστους ο στωικός Επίκτητος : «Ω εσύ άνθρωπε, που είσαι απόσπασμα του Θεού και έχεις μέσα σου ένα μέρος από Εκείνον!  Γιατί αγνοείς αυτή σου τη συγγένεια ;».

Το κρυμμένο πίσω απ’ τις μάσκες πρόσωπο

Ποιο είναι λοιπόν το ίδιο κι απαράλλαχτο πρόσωπο που καλύπτουν οι χιλιάδες αλλόμορφες μάσκες στο καρναβάλι της ζωής μας; Πραγματικά δύσκολη η προσπάθεια να προσδιοριστεί ξεκάθαρα και να γίνει αντιληπτό μόνον με τη βοήθεια του νου μας. Ας δοκιμάσουμε όμως.

Ποια θα μπορούσε να είναι άραγε η μάσκα, η διαμόρφωσή μου, το προσωπείο που φοράω και με διαφοροποιεί από τον συνάνθρωπο, αυτό που με κάνει ιδιαίτερο και ξεχωριστό αν όχι η μνήμη μου; Και τι είναι η μνήμη μου; Δεν είναι η ανάμνηση όλων όσων συλλαμβάνουν οι αισθήσεις μου; Δεν είναι οι αναμνήσεις που γράφονται συνεχώς μέσα μου; Η ανάμνηση λοιπόν όλων των προηγούμενων στιγμών, που έχουν συλλάβει οι αισθήσεις μου, προσδιορίζουν την συμπεριφορά μου και συντελούν στο να υπάρχω εγώ ως μοναδικός στην κάθε επόμενη στιγμή.  

Έρχονται όμως κάποιες ευλογημένες στιγμές, σε βαθιά χαλάρωση, στο διαλογισμό ή στο μεταίχμιο ανάμεσα στην εγρήγορση και στον ύπνο, που ο νους εξουδετερώνεται και η μνήμη ακινητοποιείται για ένα μικρό διάστημα, του οποίου η διάρκεια είναι απροσδιόριστη. Τότε το παρελθόν μου παύει να προγραμματίζει την επόμενη στιγμή μου και το γνωστό σώμα μου σταματά να με αντιπροσωπεύει πια. Το νέο σώμα μου γίνεται πλέον απεριόριστο και εναρμονίζεται με τη φύση, με τον ουρανό, με τη γη και με όλα τα όντα που ζουν πάνω σ’ αυτή. Ένα «εγώ» χωρίς αναμνήσεις είναι ένα «εγώ» χωρίς καμιά αίσθηση του «εγώ». Είναι μια αγνή αίσθηση ύπαρξης μέσα από κάθε ον, δέντρο, ζώο, ορυκτό, ένα καθαρό ΕΙΜΑΙ! Ύπαρξη χωρίς μνήμη, η οποία δεν αρχίζει, ούτε τελειώνει πουθενά. Αυτό που είμαι γίνεται ταυτόχρονα αυτό που ΕΙΝΑΙ. Ένα ΕΓΩ ανώτερο, μέσα στα πάντα.

“ἵνα ᾖ ὁ Θεὸς τὰ πάντα ἐν πᾶσιν”

(Προς Κορινθίους A΄)

“για να είναι ο Θεός τα πάντα εις όλους”

Ένα ΕΓΩ ανώτερο, μέσα σε ΟΛΑ. Αυτό το ΕΓΩ, αυτός ο ΕΝΑΣ ΕΑΥΤΟΣ είναι το πρόσωπο που κρύβεται πίσω απ’ τις πρόσκαιρες και φθαρτές μάσκες μας. Ο εαυτός όταν η μνήμη σταματήσει γίνεται πανταχού παρόν και τα πάντα πληρούν. Ο εαυτός όταν ο νους ακινητοποιηθεί είναι το ον το οποίο όλες οι θρησκείες προσδιορίζουν με το όνομα Θεός. Ο εαυτός, απελευθερωμένος απ’ τη δυναστεία του νου, είναι ο ίδιος ο ΘΕΟΣ! Είναι ο νους που κρατά την αίσθηση του ΕΑΥΤΟΥ φυλακισμένη σε κάθε σώμα, σε κάθε μάσκα, δημιουργώντας την εντύπωση της  ξεχωριστής ύπαρξης, του ξεχωριστού «εγώ». Και τελικά είναι η στιγμιαία υπέρβαση του νου, μέσα από διαλογισμό, που θα μας οδηγήσει στην εκπληκτική αποκάλυψη ότι η ύπαρξή μας, χωρίς την εμπλοκή της μνήμης, είναι παγκόσμια και κοινή για όλους.

Το κρυμμένο πρόσωπο, αυτό που τελικά υπάρχει, αυτό που ΕΙΝΑΙ, το Αιώνιο Ον, η Παγκόσμια Συνειδητότητα, η Υπερψυχή, δεν είναι ούτε έξω, ούτε μέσα μας, ούτε πάνω, ούτε κάτω, ούτε γύρω. Πως θα μπορούσε να είναι κάπου σε σχέση με μας αφού εμείς οι ίδιοι είμαστε αυτό; 

 “εἶπεν αὐτοῖς Ἰησοῦς· ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, πρὶν Ἀβραὰμ γενέσθαι ἐγὼ εἰμί.”

(κατά Ιωάννην κεφ. η’)

“είπε σ’ αυτούς ο Ιησούς∙ εν πάση αλήθεια σας λέγω, 

προτού να γεννηθεί ο Αβραάμ εγώ υπάρχω”

Αυτό το άχρονο «εγώ υπάρχω» είναι το κρυμμένο πίσω απ’ τις μάσκες αιώνιο πρόσωπο μας. «Εγώ υπάρχω», αλλά με ένα ΕΓΩ παγκόσμιο που περικλείει τα πάντα, λυτρωμένο από τις παρελθοντικές αναμνήσεις που γεννούν την ψευδαίσθηση της περιορισμένης παρούσας κατάστασής μας. Μιας κατάστασης που θα μπορούσε μόνον να χαρακτηριστεί, ως ασήμαντη λεπτομέρεια μέσα σ’ έναν απεριόριστο εαυτό, τον ίδιο κι απαράλλαχτο αιώνιο εαυτό μας.

Ξάνθη Φιλοσοφείν: Το καρναβάλι 

 Συνοδοιπόροι είμαστε με τον ίδιο προορισμό...

Ο έρωτας και η αναζήτηση του Θεού

Διψασμένο το σώμα αναζητά με λαχτάρα να βρει νερό για να λυτρωθεί απ’ τη δίψα του. Έχει την ανάγκη του νερού γιατί γνωρίζει ότι ΥΠΑΡΧΕΙ νερό. Διψασμένη η ψυχή να λυτρωθεί από τον υπαρξιακό της πόνο ψάχνει απεγνωσμένα την Αλήθεια, τον Θεό. Πως θα μπορούσε να έχει την ανάγκη του Θεού αν δεν υπήρχε Θεός;

Μα για στάσου· δεν έχουν όλοι του Θεού την ανάγκη, ενώ έχουν όλοι την ανάγκη του νερού. Οι ερωτευμένοι ας πούμε έχουν σπάνια την ανάγκη του Θεού. Νιώθουν πληρότητα. Εξελίσσονται και βελτιώνονται μέσα από τον έρωτα. Απόδειξη είναι ότι οι άνθρωποι που βιώνουν διαστήματα σφοδρών ερώτων, είναι πιο εκλεπτυσμένοι από ανθρώπους που δεν έχουν ποτέ τους ερωτευτεί. Και δε νομίζω να υπάρχει άνθρωπος σε αμοιβαίο ερωτικό στάδιο που να μπορεί να εκδηλώσει μίσος και επίθεση για οποιονδήποτε συνάνθρωπό του. «Σ’ αγαπώ, κι αγαπώ κι όλον τον κόσμο γιατί ζεις κι εσύ μαζί» λέει το άσμα.

Μα δεν είναι τελικά η ανάγκη της ερωτικής αναζήτησης παρόμοια με την ανάγκη της αναζήτησης του Θεού με την ευρύτερη έννοια;

«Δεν αρκεί να μ’ αγαπάτε για να εξελιχθείτε. Πρέπει να είστε ερωτευμένοι μαζί μου» είπε ο Χριστός. 

Ο έρωτας είναι καθαρή ανάγκη της ψυχής κι όχι του σώματος. Ο άνθρωπος τελικά τον εκφράζει είτε με την ερωτική επαφή, είτε με την πίστη στο Θεό, είτε με τη λατρεία ενός δασκάλου, είτε με την τέχνη. Όλα αυτά δεν είναι τίποτε άλλο από ανάγκη επικοινωνίας, δηλαδή έκφρασης του εαυτού. Δεν είναι τίποτα άλλο από την ανάγκη της ψυχής για εξέλιξη, για αγάπη, για πληρότητα, για αναζήτηση του χαμένου παραδείσου.  Είναι όλα όσα τελικά θα μας οδηγήσουν στον αληθινό εαυτό μας.

Νομίζουν τελικά οι άνθρωποι πως δεν έχουν την ανάγκη του Θεού. Έχουν όλοι την ανάγκη της επικοινωνίας και του έρωτα που είναι τελικά το ίδιο πράγμα.

 Συνοδοιπόροι είμαστε με τον ίδιο προορισμό...

Η ανελεήμονη Κραυγή

Κάθε άνθρωπος είναι θεάνθρωπος, σάρκα και πνεύμα· να γιατί το μυστήριο του Χριστού δεν είναι μονάχα μυστήριο μιας ορισμένης θρησκείας, είναι πανανθρώπινο· σε κάθε άνθρωπο ξεσπάει η πάλη Θεού κι ανθρώπου και συνάμα η λαχτάρα της φίλιωσης. Της περισσότερες φορές η πάλη αυτή είναι ασυνείδητη, βαστάει λίγο, δεν αντέχει μια αδύνατη ψυχή ν’ αντιστέκεται καιρό πολύ στη σάρκα· βαραίνει, γίνεται κι αυτή σάρκα, κι ο αγώνας παίρνει τέλος. Μα στους υπεύθυνους ανθρώπους που έχουν μερόνυχτα καρφωμένα τα μάτια τους στο ανώτατο Χρέος, η πάλη ανάμεσα στη σάρκα και στο πνεύμα ξεσπάει χωρίς έλεος και μπορεί να βαστάξει ως το θάνατο.

Όσο πιο δυνατή η ψυχή κι η σάρκα, τόσο κι η πάλη πιο γόνιμη κι η τελική αρμονία πιο πλούσια. Δεν αγαπάει ο Θεός τις αδύναμες ψυχές και τις αδύναμες σάρκες· το πνεύμα θέλει να παλέψει με δυνατή, γεμάτη αντίσταση σάρκα· είναι πουλί σαρκοβόρο, που ακατάπαυστα πεινάει, τρώει σάρκα και την εξαφανίζει αφομοιώνοντας την.

Πάλη ανάμεσα στη σάρκα και στο πνεύμα, ανταρσία κι αντίσταση, φίλιωση και υποταγή, και τέλος, ανώτατος σκοπός της πάλης, η ένωση με το Θεό, να ο ανήφορος που πήρε ο Χριστός και μας καλεί να πάρουμε κι εμείς, ακολουθώντας τα αιματωμένα του αχνάρια.

Πώς να κινήσουμε κι εμείς για την ανώτατη αυτή κορφή, όπου, πρωτότοκος Υιός της σωτηρίας, έφτασε ο Χριστός; Να το ανώτατο χρέος του αγωνιζόμενου ανθρώπου.

Ανάγκη λοιπόν, για να μπορούμε να τον ακολουθήσουμε, βαθιά να ξέρουμε τον αγώνα του, να ζήσουμε την αγωνία του, πως νίκησε τις ανθισμένες παγίδες της γης, πως θυσίασε τις μεγάλες και τις μικρές χαρές του ανθρώπου κι ανέβηκε, από θυσία σε θυσία, από άθλο σε άθλο, στην κορυφή της άθλησης, στο Σταυρό.

Γιατί ο Χριστός, για ν’ ανέβει στην κορυφή της θυσία, στο Σταυρό, στην κορυφή της εξαύλωσης, στο Θεό, πέρασε όλα τα στάδια του αγωνιζόμενου ανθρώπου. Όλα – και γι’ αυτό κι πόνος του μας είναι τόσο γνώριμος και τον πονούμε, κι η τελική νίκη του μας φαίνεται τόσο και δικιά μας μελλούμενη νίκη. Ό,τι είχε βαθιά ανθρώπινο ο Χριστός μας βοηθάει να τον καταλάβουμε και να τον αγαπήσουμε και να παρακολουθούμε τα Πάθη του, σαν να’ταν δικά μας πάθη. Αν δεν είχε μέσα του το ζεστό ανθρώπινο στοιχείο, δε θα μπορούσε ποτέ με τόση σιγουράδα και τρυφερότητα ν’ αγγίξει την καρδιά μας. Αγωνιζόμαστε κι εμείς, τον βλέπουμε κι αυτόν να αγωνίζεται και παίρνουμε κουράγιο· βλέπουμε, δεν είμαστε ολομόναχοι στον κόσμο, αγωνίζεται κι αυτός μαζί μας.

Η κάθε στιγμή του Χριστού είναι αγώνας και νίκη. Νίκησε την ακαταμάχητη γοητεία της απλής ανθρώπινης χαράς, νίκησε όλους τους πειρασμούς, μετουσίωνε ολοένα τη σάρκα σε πνεύμα κι ανηφόριζε. Κάθε εμπόδιο στην πορεία του γίνονταν αφορμή κι ορόσημο νίκης· έχουμε πια ένα πρότυπο μπροστά μας που μας ανοίγει τον δρόμο και μας δίνει κουράγιο.

Φυσάει ουρανού και γης και μέσα στην καρδιά μας και στην καρδιά του κάθε ζωντανού μια γιγάντια πνοή, που τη λέμε Θεό. Μια Κραυγή μεγάλη. Το φυτό ήθελε ασάλευτο να κοιμάται δίπλα στα λιμνασμένα νερά· μα η Κραυγή τινάζονταν μέσα του, του ταρακουνούσε τις ρίζες: «Φεύγα, αμόλα τη γης, περπάτα!» Αν το δέντρο μπορούσε να στοχαστεί και να κρίνει, θα φώναζε: «Δε θέλω, που με σπρώχνεις; Ζητάς τ’ αδύνατα!» Μα η Κραυγή ταρακουνούσε τις ρίζες, ανήλεη, φώναζε: «Φεύγα, αμόλα τη γης, περπάτα!»

Φώναζε χιλιάδες αιώνες· και να, πεθυμώντας, αγωνιώντας, η ζωή ξέφυγε από το ασάλευτο δέντρο, λυτρώθηκε.

Πρόβαλε το ζώο, βολεύτηκε μέσα στα νερά, μέσα στη λάσπη, σκούληκας. «Καλά είμαι εδώ, ησυχία, ασφάλεια, δεν το κουνώ!»

Μα η φοβερή Κραυγή καρφώθηκε ανήλεη απάνω στα νεφρά του: «Φεύγα από τη λάσπη, σηκώσου ορθός, γέννησε ανώτερό σου! – Δε θέλω, δεν μπορώ! Εσύ δεν μπορείς, μα εγώ μπορώ· σήκω απάνω!»

Χιλιάδες αιώνες, και να, ξεπρόβαλε, τρεμάμενος απάνω στ’ άπηχτα ακόμα πόδια του, ο άνθρωπος.

Ένας Κένταυρος ο κόσμος· τ’ αλογίσια πόδια είναι καρφωμένα στη γης, μα το σώμα του, από το στήθος ως το κεφάλι, το τυραννάει και το δουλεύει η ανελεήμονη Κραυγή· μάχεται, χιλιάδες πάλι αιώνες, να βγει από το θηκάρι του ζώου, σαν σπαθί. Μάχεται, αυτός είναι ο καινούργιος του αγώνας, να βγει κι απ’ το θηκάρι του ανθρώπου.

«Που να πάω; φωνάζει απελπισμένος ο άνθρωπος· έφτασα στην κορφή· παραπέρα το χάος.

– Παραπέρα είμαι εγώ· σηκώσου απάνω !»

Κάθε πράγμα είναι Κένταυρος· αν δεν ήταν, ο κόσμος θα σάπιζε ακίνητος και στείρος.

Νίκος Καζαντζάκης

Αναφορά στον Γκρέκο

Συνοδοιπόροι είμαστε με τον ίδιο προορισμό...

Δίψα για τον Θεό

Κάποτε ένας μαθητής ρώτησε το δάσκαλό του:

«Δάσκαλε, πες μου σε παρακαλώ, πως θα μπορέσω να δω τον Θεό;»

Ο γέροντας πήρε το νεαρό σε μια λίμνη και μπήκαν και οι δύο μέσα στο νερό. Ξαφνικά άρπαξε το κεφάλι του μαθητή του και το βούτηξε μέσα στο νερό. Ο μαθητής μην μπορώντας να αναπνεύσει προσπάθησε να ξεφύγει και σε λίγο ο δάσκαλος τον άφησε ελεύθερο.

«Πως ένιωσες ;» τον ρώτησε ο σοφός.

«Νόμισα πως θα πεθάνω!» απάντησε ο νεαρός τρέμοντας από το σοκ.

Και ο δάσκαλος είπε: «Όταν θα νιώσεις έτσι για τον Θεό, τότε θα ξέρεις ότι δεν έχεις πολύ για να τον συναντήσεις».

Τέτοια αφοσίωση, τόση θέρμη και ζήλο απαιτεί το πνευματικό μονοπάτι, ο δρόμος της επιστροφής στο αληθινό μας σπίτι. Αυτοί που βιώνουν τέτοιο πάθος για την Αλήθεια έχουν μάθει να μην συμβιβάζονται. Τα μάτια τους είναι στραμμένα στον ουρανό. Προσπαθούν να φανερώσουν τον κρυμμένο εντός τους Χριστό όσο πιο πολύ γίνεται στην ζωή τους. Αποκτούν την συνειδητότητα και την εγρήγορση να διατηρούν την σκέψη τους διαυγή και όσο το δυνατόν περισσότερο εξυψωμένη. Και πότε λέτε η σκέψη μας διατηρείται εξυψωμένη στο μέγιστο βαθμό;

“Μείνετε ενωμένοι μαζί μου και εγώ ενωμένος μαζί σας. Όπως το κλήμα δεν μπορεί να φέρει καρπό από μόνο του, αν δεν μείνει ενωμένο με την άμπελο, έτσι κι εσείς, αν δεν μείνετε ενωμένοι μαζί μου. Εγώ είμαι η άμπελος, εσείς τα κλήματα· εκείνος που μένει ενωμένος μαζί μου, και εγώ μαζί του, αυτός φέρνει πολύ καρπό· επειδή, χωρίς εμένα δεν μπορείτε να κάνετε τίποτε..... Κατά τούτο δοξάζεται ο Πατέρας μου, στο να φέρετε πολύ καρπό· και έτσι θα είστε μαθητές μου.”

Κατά Ιωάννη 15:4-5, 8

Όταν με προστάζεις να τραγουδήσω μου φαίνεται ότι η καρδιά μου θα εκραγεί από υπερηφάνεια και κοιτάζω το πρόσωπό σου, και τα μάτια μου βουρκώνουν.

Όλα αυτά που προκαλούν θλίψη και δυσαρμονία στη ζωή μου λιώνουν και γίνονται μια γλυκιά μελωδία - και η λατρεία μου απλώνει φτερά όπως ένα χαρούμενο πουλί που ετοιμάζεται να πετάξει και να διασχίσει τη θάλασσα.

Ξέρω ότι το τραγούδι μου σε ευχαριστεί. Ξέρω ότι μόνο ως τραγουδιστής έρχομαι ενώπιον της παρουσίας σου.

Αγγίζω με την άκρη της πλατιά απλωμένης φτερούγας του τραγουδιού μου τα πόδια σου τα οποία ποτέ δεν μπορούσα να φιλοδοξήσω ότι θα έφτανα.

Μεθυσμένος από τη χαρά του τραγουδιού ξεχνιέμαι και σε αποκαλώ φίλο εσένα που είσαι ο Κύριός μου.

Ραμπιντρανάθ Ταγκόρ Γκιτάντζαλι
Ποιητικά Αφιερώματα

Συνοδοιπόροι είμαστε με τον ίδιο προορισμό...